De gezondheid van onze bodems is van cruciaal belang voor duurzame voedselproductie en voor gezonde ecosystemen. Die bodemgezondheid hangt samen met de aanwezigheid van micro-organismen in de bodem, zoals bacteriën en schimmels, van insecten in de bodem, en van de bodemsamenstelling en koolstofgehaltes. Door klimaatverandering wordt een goede bodemkwaliteit bovendien steeds belangrijker, bijvoorbeeld om water vast te houden.
Om de bodem weer gezond te maken, kan het verleden inspiratie en oplossingen bieden. Het gebruiken van organische reststromen maakt al eeuwen deel uit van landbouwsystemen over de hele wereld. Die organische reststromen kunnen via verschillende technieken en processen ingezet worden voor bodemverbetering. Praktijken zoals mulchen, niet-kerende bodembewerking of een agro-ecologische bedrijfsvoering hebben een positief effect op bodemgezondheid. In het themajaar 'Bodem' graven we – letterlijk en figuurlijk – in de bodem. We ontdekken hoe compost tegelijk een bodemverbeteraar, meststof, kringloop én klimaatoplossing is.
Composteren
Compost is een donkere, bijna zwarte, kruimelige substantie uit organisch materiaal, die kan worden ingezet als meststof en bodemverbeteraar.
Composteren biedt als oude landbouwpraktijk – en vorm van immaterieel erfgoed – veel kansen voor ecologische duurzaamheid, bodemgezondheid en klimaatadaptatie.
Leerrijk verleden
Oude landbouwpraktijken zoals composteren zijn vandaag opnieuw (of nog steeds) van belang. De positieve impact op onze bodemgezondheid valt niet te onderschatten.
We legden in het project Water & Land een aantal noden, behoeften en inzichten bloot voor een holistische kijk naar composteren. We delen deze geleerde lessen in de hoop ook anderen te inspireren om (immaterieel) erfgoed als hefboom voor ecologische duurzaamheid te bestuderen en een rol te geven.